archiveren

Maandelijks archief: oktober 2012

Ik beken: ik ben een fan van Wikipedia. Wikipedia heeft een antwoord klaar op al mijn prangende vragen. De geboortedatum van een auteur? Wikipedia. De belangrijkste bezienswaardigheden van een land? Wikipedia. De discografie van een muziekgroep? Wikipedia. En ik ben niet de enige: de site zelf spreekt van “470 million unique visitors monthly as of February 2012”. Sinds haar oprichting in 2001 is Wikipedia uitgegroeid tot een extreem populaire online encyclopedie, maar is ze eigenlijk wel te vertrouwen als informatiebron?

The faith-based encyclopedia

De kritiek die geuit wordt op de site baseert zich zowat altijd op het kenmerk dat Wikipedia maakt tot wat ze is, namelijk haar totstandkoming: iedereen kan (anoniem) eender welk artikel schrijven over eender welk onderwerp, zonder er noodzakelijk enige kennis over te bezitten. Andere gebruikers kunnen het artikel vervolgens bewerken en aanvullen naar believen.

Wikipedia is zich bewust van het gevaar dat deze openheid met zich meebrengt: “Wikipedia’s radical openness also means that any given article may be, at any given moment, in a bad state, such as in the middle of a large edit, or a controversial rewrite”. Een van Wikipedia’s  tegenstanders, Robert McHenry, omschrijft het ontstaansproces als volgt: “However closely a Wikipedia article may at some point in its life attain to reliability, it is forever open to the uninformed or semiliterate meddler”. En gelijk heeft hij: eender welke gebruiker kan bewust of onbewust foute informatie publiceren zonder dat het (meteen) wordt opgemerkt en aangepast, waardoor anderen het als waarheid kunnen beschouwen. Een extreem voorbeeld van dergelijke fouten is het verschijnen van een valse biografie van John Seigenthaler – ooit de assistent van John F. Kennedy -, waarin de man beschreven werd als een verdachte van de moord op de president:  “For a brief time, he was thought to have been directly involved in the Kennedy assassinations of both John, and his brother, Bobby. Nothing was ever proven”.De beschuldigingen stonden gedurende vier maanden online. Seigenthaler zelf verwoordt zijn visie op Wikipedia als volgt: “When I was a child, my mother lectured me on the evils of “gossip.” She held a feather pillow and said, “If I tear this open, the feathers will fly to the four winds, and I could never get them back in the pillow. That’s how it is when you spread mean things about people.” For me, that pillow is a metaphor for Wikipedia”.

Totaal onbetrouwbaar?

Zulke fouten zijn naast totaal onaanvaardbaar, hopelijk ook zeer uitzonderlijk. Uit een onderzoek gevoerd door het wetenschappelijke tijdschrift Nature in 2005 blijkt alleszins dat Wikipedia op wetenschappelijk vlak verbazend accuraat is: er waren niet significant meer fouten te vinden in wetenschappelijke Wikipedia-artikels, dan in de Encyclopaedia Britannica, “de oudste en meest prestigieuze Engelstalige Encyclopedie”.

Een van de grote voordelen van Wikipedia is bovendien – en hierbij sluit ik mij aan bij de mening van Erik Borra, universitair docent Nieuwe Media in Amsterdam – “dat naast het eindresultaat ook de hele discussie eromheen bewaard wordt. Je kan dus altijd zien hoe een artikel precies tot stand is gekomen”. Naast het artikel zelf kan de gebruiker namelijk naar de bewerkingsgeschiedenis van de pagina kijken, evenals naar de discussie die erover gevoerd wordt. Dus, hoewel we vaak niet weten wie de pagina gemaakt heeft, is het altijd duidelijk hoe hij tot zijn huidige staat is gekomen.

Een gewaarschuwd man…

Laten we eerlijk zijn: Wikipedia is niet 100% betrouwbaar, maar met een kritische blik en een portie gezond verstand – twee dingen die bovendien onontbeerlijk zijn bij het raadplegen van eender welke bron – kan de online encyclopedie een perfecte basis zijn voor de start van een zoektocht naar informatie.

Ik blijf fan.

 

Bron:

Nature 438, 15/12/2005, p. 900-901.

“This morning, there are more than one billion people using Facebook actively each month”, postte Mark Zuckerberg himself vorige week op zijn Facebookpagina. Wat is het toch dat bijna één zevende van de wereldbevolking ertoe aanzet zich bezig te houden met het verzenden van vriendschapsverzoeken, het bekijken en becommentariëren van andermans foto’s en het geven van ‘vind-ik-leuk’-jes?

Facebook maakt gelukkig
Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat de populariteit van Facebook deels psychofysiologisch van aard is: het bezoeken van sociale netwerksites wekt bij de gebruikers positieve gevoelens op, die ze herhaaldelijk opnieuw willen ervaren door in te loggen op hun account. Onderzoekers aan de Amerikaanse universiteit Harvard ontdekten dat seks, eten of iets posten over jezelf op een sociale netwerksite telkens voor bevrediging in hetzelfde hersengebied zorgen. Mensen voelen namelijk een natuurlijke drang iets over zichzelf te vertellen en daar is Facebook een geschikt medium voor. Het zal dan ook niet verwonderen dat er met het ontstaan van ’s werelds grootste sociale netwerksite in 2004 ook een specifieke vorm van internetaddictie ontstond, namelijk de Facebookverslaving: onophoudelijk posten, ‘liken’, ‘taggen’, ‘defrienden’ enzovoort.

Facebook maakt ongelukkig
Het verslavende aspect van Facebook is echter niet het enige neveneffect, zo blijkt uit het artikel “Misery Has More Company Than People Think: Underestimating the Prevalence of Others’ Negative Emotions”. Gebruikers van Facebook selecteren zelf welke foto’s en gebeurtenissen ze delen met hun vrienden en hebben dus de volledige controle over het publieke beeld dat er over hen bestaat. Bij het bekijken van andermans Facebookprofiel krijgen we het idee dat die persoon veel gelukkiger is dan wijzelf. We schatten anderen over het algemeen veel gelukkiger in dan ze werkelijk zijn, aangezien negatieve emoties en gebeurtenissen veel minder een plaats krijgen in de publieke sfeer. Charles de Montesquieu begreep het reeds enkele eeuwen geleden: “If we only wanted to be happy it would be easy; but we want to be happier than other people, which is almost always difficult, since we think them happier than they are”.

Kortom: denk binnenkort maar even na voor je jaloers je collega’s Facebookprofiel zit te bekijken, zijn leven op Facebook is en blijft een bewuste constructie.

Bronnen:
www.facebook.com
http://www.sciencedaily.com/releases/2012/02/120207133454.htm
http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DMF20120507_188&word=facebook+seks
http://www.scientias.nl/facebook-verslaving-is-nu-vast-te-stellen/62790
http://www.sciencedaily.com/releases/2012/02/120207133454.htm
http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DMF20120507_188&word=facebook+seks
http://www.scientias.nl/facebook-verslaving-is-nu-vast-te-stellen/62790
http://healthland.time.com/2011/01/27/youre-not-alone-misery-has-more-company-than-you-think/
Charles de Montesquieu, Pensees (1670/1991, p. 377)