Democratie 2.0

“Democratie: staatsvorm waarin het volk (door vertegenwoordigers) zichzelf regeert en vrijelijk zijn meningen en wensen kan uiten”. (Van Dale)

Feit: ons Belgenlandje is een democratie. Meer nog, ik stond zo’n twee maand geleden drie kwartier in de wachtrij  in het cultureel centrum van Diest om er een papiertje in een stembus te steken (nee, nog geen computers daar…). Dus: ons Belgenlandje is een representatieve democratie, aangezien wij via verkiezingen volksvertegenwoordigers aanstellen die politieke beslissingen in onze plaats nemen. Maar is dit wel genoeg? Volstaat het om elke 4, 5 of 6 jaar naar de stembus te trekken om te spreken van “het volk dat zichzelf regeert”? Zouden we niet beter wat dichter aanleunen bij de principes van een directe democratie en op die manier de individuele Belg de kans geven zelf politieke besluiten te nemen?

Wees gerust, dergelijke politieke discussies – die overigens niet meteen thuishoren in een blog over nieuwe media – laat ik over aan zij die er wél iets van kennen. In verband hiermee zou ik echter graag eens een blik werpen op de manier waarop nieuwe media de democratie een handje kan toesteken. Burgers die hun stem digitaal kunnen uitbrengen over elke politieke beslissing die genomen moet worden: realiteit of utopie?

E-governance, e-government en e-democratie

Laten we – om tot een antwoord te komen – vertrekken van het begrip e-governance: “het gebruik van ICT doorheen de bestuurlijk-administratieve én politiek-democratische praktijk”. Hier kan men twee termen onder plaatsen, nl. e-government en e-democracy, die meerdere raakvlakken vertonen, maar die hoofdzakelijk van elkaar verschillen in finaliteit: daar waar e-government vooral een hogere efficiëntie en lagere kosten nastreeft (bijvoorbeeld door het gebruik van computers voor elektronisch stemmen bij verkiezingen), heeft e-democracy als hoofddoel de participatie van burgers in het politieke beslissingsproces te verhogen. Deze participatie kan op verschillende niveaus plaatsvinden, volgens een zogenaamde participatieladder:

Klinkt dat allemaal nog wat theoretisch in de oren? Een specifiek voorbeeld van e-democratie – op het “hoogste” niveau: meebeslissen – zal wat klaarheid kunnen brengen.

Demoex: a democracy experiment

In het jaar 2000 hield een middelbare school in het Zweedse Vallentuna een themadag rond “IT en democratie”. Niet veel bijzonders, zou je denken, ware het niet dat de ervaringen van die dag geleid hebben tot de geboorte van een nieuwe politieke partij: Demoex (een afkorting van ‘Democracy Experiment’).

“From this experience a handful of students discussed with their philosophy teacher possibilities of developing democracy. That was how the Demoex idea was born. We decided to register a party and candidate for the local government in September 2002 with only one promise: Direct Democracy.”

De fonkelnieuwe partij werd meteen verkozen en bracht de 19-jarige Parisa Molagholi als volksvertegenwoordiger binnen in het lokale bestuur. Wanneer er politieke beslissingen genomen moeten worden, stelt Demoex zijn leden in staat online te debateren over en te stemmen voor de uitkomst van de politieke kwestie. De volksvertegenwoordiger zal in het lokale bestuur de mening van de meerderheid van de leden verdedigen. Demoex is dus een mengeling van directe en represent

“Demoex is a 21st century political party, offering 21st century politics. We aim to extend democracy, by allowing people to vote online on individual issues, policies and laws – instead of only letting them vote to choose politicians in elections. atieve democratie.”

Ondertussen werd er zowel in Het Verenigd Koninkrijk als in Brazilië al een gelijknamige politieke partij, met dezelfde doelstellingen, opgericht. Naast Demoex bestaan er bovendien nog andere “Electronic Direct Democracy initiatives”, zoals de Lista Partecipata in Italië of Senator online in Australië. Een wereldwijd opkomend fenomeen, dus.

Pro e-democracy?

Klinkt allemaal perfect, is het niet? Alles gaat veel sneller en de burger voelt zich betrokken bij het bestuur van zijn land. Maar er blijven natuurlijk nog wel flink wat nadelen verbonden aan e-democracy, en specifiek aan initiatieven als Demoex. Ten eerste: wat met diegenen die zich geen computer kunnen veroorloven, vallen die uit de boot? Bovendien: zijn we altijd honderd procent zeker dat zelfs de beste hacker het systeem niet kan bedriegen? En dan: wil de Vlaming wel meebeslissen in de politiek? En wat doen we met burgers die helemaal niet in politiek geïnteresseerd zijn of er niets van afweten, stemmen die dan niet mee? Want er blijven toch onderwerpen waar Jan met de pet helemaal niets van begrijpt…

Meer participatie brengt dus onlosmakelijk een nood aan meer informatie met zich mee, wat natuurlijk weer meer werk en kosten inhoudt… Geen gemakkelijke klus!

Ondanks de moeilijkheden die verbonden zijn aan “Electronic Direct Democracy initiatives”, zie ik er toch wel echt de voordelen van in. Laat die initatieven maar komen, hier in ons Belgenlandje. Op één voorwaarde: iemand moet mij eerst nog een basisles in de Belgische politiek zien te geven.

Want nee, ik beken: politiek is niet mijn sterkste punt…

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: